PUTAO KATA NA HKRIT HPA SHINGNIP SHINGNA
Ndai hkrit hpa shingnyip shingna hte seng nna Putao ginwang hkalup ramma ningbaw (KBC) Hpungrawg Mying Seng gaw ; “ Putao ga gaw shalawt da ai ginra ( A-hpyu-young-ne-mye ) nga nna hpyen asuya hte buga kanu kawa ni moi tsun lai wa sai. Nkau mi pyi ndai hpe grai naw arawng la nga ai. Raitim dai ni shalawt da ai grin ra hta laning hte laning Men Hpyen dap ni jat wa ai majaw moi shawng de n byin ga ai lamu ga manghkang ni, Amyu sha manghkang ni, shinggyim ahkaw ahkang ni, lani hte lani hkrat sum taw nga sai. Dai hpe shalawt da ai ginra nga nna grai arawng la lai wa sai Kanu Kawa ni hte hpung a ningbaw ningla ni tara shang ga hkaw mi pyi n'tsun gwi nga ai lam hpe grai hkam sha let tsun dan ai .
2007 a Putao mungchying jahpan hte maren masha yawng (88548) jan nga ai gin ra hta hpyen dap law wa ai a marang e, Hpyendu hpyenla ni gaw ladat amyu myu shaw let gumhpraw hte mung jahkrit shama nna mung, law malawng jawng naw lung nga ai shayi sha ni hpe jahten taw nga ai hpe mu lu ai. Ndai lam hte seng nna Dukdang Buga na jawngnum (2) hte shayi sha (2) hpe masat (138) dap na hpyen du ni hte hpyen la ni Dap de nan shaga la nna roi rip kau ai lam 2007 Feb 19 hta byin lai mat wa sai. Bai “2007, Feb shata Pangnamdim hkrai noi hte Hpunggyi jawng shachyaw na matu namhtun, Byilat Buk ni hte pye 760 galu ai hpri sumri kaba ni gun garawt ra ai majaw KBC, RBC hte COC hpung masha ni hpe shawa n gun saw let shangun ai kaw Asak 45 ning re Hkristu Hpung masha salang Hkawdu Yin gaw nau ba nna lam kaw si mat lam 2007 Putao Nawmung Campaign hkawm ang ai Nawngnang Chyum jawng ma ni tsun dan ai marang chye lu ai. Ndai lam ni hpe yu dat yang Buga masha ni hpe ladat shaw nna kam ai hku jahkrit shama let laba bungli shangun hkrum nga ai hpe mu lu ai .
1994 hta Myen Hpyen Asuya hte Kachin Rawt malan ni gap hkat shazim myit hkrum lam lakau shani kaw nna dai ni du hkra Jinghpaw mungting shalawt da ai shara ni rai mat sai ngu mai tsun ai. Raitim 2000 ning hpang kaw nna masing kaba jahkrat let laning hte laning Jinghpaw mung shara shagu hpyen dap ni law nga ai lam Dukaba labang la tsun nga ai. N'de a mahtai gaw Putao ga de mung 2000 ning kaw nna shara shagu laning hte laning hpyen dap ni jat wa ai hte hpyen dap shagu ( Tat-u-chyawng ) nga nna hpara langai ngai wanglu wanglang sha chyaw mat nga sai, raitim Hkristan Nawku Jawng langai lu gap na matu gaw grai yak nga ai hpe mu lu ai. Nkau mi Nawku jawng hkum tsun Buga masha ni prat dingsang nga taw sai htinghput htingra ni hpe hpyen dap a shawng man kaw re nga nna, “ 2007 ; Feb shata munglang mare baw lawk (1) yawng, A hnaw laili laika Hpung ginjaw wang hte Nawku jawng hte hpawn (138) dap ni kaw nna htawt kau shangun ai lam A hnaw laili laika Hpung na Hpung salang langai gaw grai maroi n ni let tsun dan ai. Ndai hpe yu yang hkristan ni a ahkaw ahkang hkrat sum nga ai hpe adan aleng mu lu ai. 2000- 2006 laman jat wa sai hpyen dap ni gaw Munglang mare baw kaw masat dap dung (138), machyangbaw kaw masat (137), Htawhadam mare makau nam shalawng kata hkan masat (927) dapjau ni hpe htawwa htaw sa dap htan ni, masat (901) Hpyen Engineering dap hte masat (11) Bungli dabang dap ni, masat (649) laknak dap ni hpe grai shim ai hku hpaw tawn da sai dap ni re. Ndai hpyen dap ni hpe up hkang na matu 2006 kaw nna mi na Putao kawng kahtawng masat (46) dap dung hpe shanghkawng maga de htawt tawn magang n htawm (46) ashara kaw hpyen zai ninggawn dapba jung kau sai lam chye lu ai. Ning re Hpyen dap ni gaw masha hkum tsun Nga dumsu, Bainam ni du hkra shim lam n nga mat ai lam hpe, “ Nga Dumsu udat shara ni hpe Tung tree nga ai Nammyin hpun (Chyet-su-pin) ni hkai ra ai nga nna zin la kau ai sha n-ga, Mare masha ni nmu yang Nga Dumsu ni hpe hpyen dap kata de gawt bang n htawm lagu sat sha ya nga ai, bai anhte buga masha ni a matu hpa akyu n nga ai ndai tung tree hkai masing hpe lit la na matu Sein Kaung Yadanar Trading Co, Ltd hpe jashawn n htawm Putao hte Machyangbaw lapran na shara hkan eka 10000 mi jan ( 2006 – 2010 ) galaw na matu masing jaw kau sai lam Lungsut na salang langai gaw grai hkam sha let tsun dan ai .
Putao ga na hpyen dap a labau hte seng nna Duwa Hkum Seng hkai dan ai gaw , Putao pa kaw 1960 shawng daw hkan Myen Hpyen dap ngu re n nga byin shi ai. raitim English Hpyen la dingsa Jinghpaw dap mi gaw kawng kahtawng kaw nga taw chyalu re. 1961 hta she mi na hpyen dap dingsa shara kaw Myitkyina U.M.P Dap (13) a Dappram (Outpost) hku shawng wa dung hpang nga ai lam tsun dan ai. 1962 ning hta G.O.C Zau Seng hte myitrum Hkristan Dakkasu jawngma ni woi awn nna rawt malan hpang sai majaw, “ Putao machyangbaw, Nawmung shara ni gaw shalawt da ai gai wang (A-hpyu-young-ne-mye), Hkawpude hkan gaw rawt malan hpyen hte maigan hpyen ni mai shanu nga ai ginra (A-nyo-young-ne-mye), bai Sumpyi yang kaw nna mali hka sinpraw hkran yawng rawt malan hpyen ni nga ai ginra (A-net-young-ne-mye) ngu masat ai lam Dukaba labang la labau matut tsun dan ai. 1962 kaw nna she U.M.P ( 13 ) a Outpost (Dappram) hpe Myen Hpyen dap 46 (hka-la-ya) hkarang dap madang de nsam galai mat wa ai lam chye lu ai. Hpang jahtum hpyen dap shalaw ai a yaw shada ai lam gaw, Putao ga e rawng ai n hprang katsing ni hpe shaw la lu na hte makam bung ai amyu ni tsa lam shadang law nga ai mung dan hpe shi na hte shi byin wa hkra (Homogeneous state ) shakut nga ai lam gaw adan aleng mu mada wa ai hku re. Tsun mayu ai gaw Buddha makam law nga ai mungdaw byin hkra shakut nga ai lam hpe tsun mayu ai lam re.
Zai Balen Hpaji Myit Sharawt Campaign Journal. |