UP HKANG MASA LAM

Salang Kaba Doi Pyi Sa
Ningtau Lit Hkam Mungchying Uphkang Dap

Dinghku masha ni hpe woi awn ai gaw kanu yan kawa rai nga ai. “Dinghku masha lu sha, bu hpun, nga pra lam bungli hpe woi awn masing jahkrat nna dinghku masha ni lu sha nga pra rawt jat galu kaba wa lu ai gaw, kanu yan kawa a lit la galaw sa wa lu ai “Uphkang Lam” a akyu ara lit rai nga ai.

Dinghku nta masha ni hpe bungli lit hprai garan ya ai hte duhkra ladaw hta hkan nna galaw sa wa ra ai ding hku masha ni a kanbau bungli yi sun, kauna, hpaga bungli hte kunrai galaw shapraw ai bungli ni hpe masing ladat jaw hkra, lit jaw lit hprai, garan nna galaw sa wa ai majaw, bungli lit ni awng dang, akyu hkam sha lu ai gaw, up hkang jum hpajang lam greng ai lachyum rai nga ai.

Dinghku masha ni hpe kanu yan kawa kaw nna woi awn uphkang lu ai lam gaw,shangai shaprat da nna,bau maka kaba da lu ai majaw,tinang kanu kawa hpe chyeju dum hkugga lara mai ai, kam hpa manoi lu ai atsam marai a majaw,dinghku nta masha hpe lam woi uphkang lu ailam rai nga ai.

Mare kahtawng buga shawa masha ni kamhpa manoi lu ai atsam marai,shingni ningja nga ai mare shawa kata na masha ni hpe lata shaw la nna,dai mare shawa masha ni hpe lamwoi uphkang na myitsu salang ni nan mare kahtawng buga ginra hpe lit la jum hpajang na lit nga ai Uphkang Du, Salang hpe san da nga ai.

Uphkang lit gaw shinggyim masha ni hpe hkrai san san uphkang ai lam n rai nga ai.Shinggyim masha ni hpe akyu ara jaw ya nga ai ga ningtsa, ga kata hta tumi tu,ru miru,hkrung kanu du sat du myeng kaji kaba yawng,ga kata na nhprang sut rai mahkra,n’bung ninghprang, lamu marang katsi kahtet jan shingkang yawng hpe lit la jum madu makawp maga hkangzing lu ai uphkang lam bungli lit kaba rai nga ai.

Shinggyim Uhpawng a ban prat ni,mung masa lailen ni, kade galai shai wa ai raitim,Uphkang lam, bungli gaw n nga n mai, n lawm nan n mai ai bungli lit ahkyekdik ai magam dap nan rai nga ai.Dai ahkyek ai uphkang lam hpe lit la lu na matu lam shagu,magup sumhpa hta kup tsup, kung kyang nna htep lahti jum hparan gunhpai chye ai Uphkang masa,Du salang ni lit la uphkang sa wa ai lam rai nga ai.

Uphkang Du salang ni tara hkansa shadik shatup let kangka htep lahti uphkang lu ai shinggyim Uhpawng kata na mung shawa daw tsa ni hte shingra lamu ga,nhprang sutrai,hkrung kanu dusat du myeng ni mahkra ngwi pyaw tsawm htap ai hte manu dan akyu rawng ai hkrai rai nga ai.

Tara kang ai, uphkang lam greng ai mare buga mungdan na masha ni mung tara hpe manu shadan madat mara hkansa shatup lu ai majaw,nhkru nhkra , nshawp nkap ai, masu hkalem mawp lu, mawp sha ai masha “Hpaw Tsaw” tsa chyaru, nang hpam kani lu sha masha n nga ai sha zet let hkamja greng ai mungdan masha hkrai byin lu nga ai majaw, ngwi pyaw simsa ai hte rawt galu kaba dingyang byin tai wa lu ai lam rai nga ai.

Tinang Wunpawng Myu sha ni a uphkang lam labau hpe gawn ga nga yang, Inglik Koluni Mung maden ni garai n du shang ai prat hta kaga maigan amyu ni rai nga ai Myen, Sam, Miwa, Kala ni e uphkang yu ai lam n nga ai sha, gumchying gumsa du magam ni tinang amyu, mare buga hpe uphkang woi awn nga ai gumrawng gumtsa shang lawt ahkang aya, hpring tsup lu ai amyu sha ni rai wa yu sai. ( Gara amyu ni a npu e n nga yu ai) 1948 ning, January (10) ya ninghtoi hta mungdaw masat la lu sai hte mungdaw madang hpe uphkang na “Mung Masa Ahkaw Ahkang” lu la ai amyu sha ni rai sai.

Myen Mung, Munghpawm kata na mungdaw asuya masa gaw, Gumchying Gumsa Du Magam Ahkang Aya hpe shagrin sa wa ai hte mungdan asuya hkrang hku nna Tawng Uk,Bum Du,mungdaw asuya ngu nna masat shamying ai hte uphkang ai hkrang hpe galaw lai wa sai.

Munghpawm Myen Mungdan, Mungdaw Asuya a masa gaw, Myen Amyu a masa gaw, Myen Amyu kaba lailen lang nna masha n-gun jahpan n law ai Mungchying sha ni hpe ahkaw ahkang lam shagu hta shagyip shingdang dip uphkang sha ai masa lang ai majaw, amyu sha ni a mungdaw kata hta rawt jat galu kaba wa na lam n nga ai.

Dai majaw, amyu sha mungdaw hta shanglawt ahkaw ahkang lam hpring tsup ai mung masa ahkang aya gaw gap la lu na matu 1961 ning, February (5) hta Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap hpe hpaw hpang dat ai hte Wunpawng Buga ginra ni hta Shanglawt Hpyen Dap n-gun hpe matut manoi langai hpang langai hpaw shagreng da lu nga sai.

Hpyen Dap hpaw shagreng da wa sai hte kahproi kanoi Mungchying Uphkang Dap hpe Mare Shanglawt Woi Awn Komiti, Ninghtawn, Ginwang Daw, Ginwang, Ginwang Ginjaw hte Ginjaw Uphkang Dap du hkra, tsang hte tsang hpaw shagreng da nna uphkang lam tara ni hpe masat jahkrat da lu ai hte mungchying shawa hpe woi awn uphkang jum hpajang sa wa nga ai Mungchying Uphkang Dap rai nga sai.

Shinggyim masha gaw, shinggyim lailen hte shinggyim masha shada yu hkat, madat mara hkat nna nga pra let, rawt jat chying ring wa ai shinggyim uhpawng rai nga ai majaw, lam woi ai npu e madat mara hkan sa wa ai ni rai nga ai zawn, “kasi yu nna kamang ka, nau shawng wa magaw nna magaw, kanu pungjaw nna she pungjaw, chyahkan kanu a lam hkawm”, ngu ai jinghpaw ga malai gaw uphkang lam hpe shangang shakang shagrin ya ai ga malai ahkyak rai nga sai.

Tinang a shawa daw tsa, amyu masha ni a hkrang kumla kaning re ai ningsam shapraw na ngu ai gaw uphkang masa tara hte uphkang lam hta lit la nga ai ningbaw ningla uphkang du ni a laisat laisa hta she madung lit nga ai re majaw dai ni na prat madang hta uphkang du salang magam lit hpe gunhpai sa wa na ni gaw, dam lada ai Nummukdara, Panglai ntsa hta hkawm sa nga ai sanghpaw kaba gawt hkang ai wa (Ma Ling Mu) wa a kung kyang, kangka, sadi sahka let galaw sa wa chye ai lit kaba gunhpai ai wa hte nan bung pre nga ai majaw mungchying uphkang salang, lit hpe gunhpai wa na ramma ningbaw ningla ni hpe shatsam n-gun jaw let, Hpaawn Shalat Magazine laika man hta shalawm dat ai rai.