NUM HTE MUNG MASA

Wabaw Zau Rip

Jinghpaw Wunpawng amyn Nu Num hpawmi ni hpe, mungga kadun sha mi hte jasu jahprang dat nngai.

Mungkan na mungdan shagu hta num ni la ni hta grau law htam nga pra nga ai hpe mu lu ga ai. Dai hte maren num ni gaw la ni a lahkam hpe lam shagu hta dep lu hkra shakut shaja nga ma ai hpe mu lu ai. Sinna mungdan ni hta num ni gaw, la ni galaw ai amu magam shagu hta la ni hpe shing jawng let shang galaw shajang nga ma ai. Hpaga dingga amu, Hpaji hparat shrin achyin ai amu, hpyen magam bungli, hte kaga mung masa amu magam ni hta mung la ni hte maren galaw gun hpai shajang nga ma ai.

Anhte Jinghpaw Wunpawng mungdaw e num ni, amu magam shagu hta galaw gunhpai nga ai hpe mu lu ai. Raitimung, mung masa amu magam hta dai ni du hkra, kadai langai mi mung shang galaw lawm ai n mu mada ai majaw jasu dat mayu ai rai.

Mung masa amu gaw, la ni chyu sha galaw ai baw amu re nga nna, myit la ai law rai na re. Maigan mungdan shagu na amyu num ni hte Myen mung na num ni mung, mung masa amu hta nhkrit nkang la ni hte maren shang galaw lawm nga ma ai hpe mu lu na re. Anhte Jinghpaw Wunpawng nu num n kau mi gaw, mung masa amu galaw yang rim hkrum na, htawng rawng, bawng dung hkrum na, mung masa pyi n mai shaga ai re lu, nga na ma ai. Rim hkrum zingri hkrum, htawng rawng bawng dung hkrum ai teng ai. Ngai nan mung (2) lang htawng rawng kau ni ai. Raitimung n hkrit n kaya, myit ndaw, myit n kaji ai dai ni du hkra mung masa myit ding yang mung masa amu naw galaw gunhpai ra wa yang, galaw na jin jin rai nga nngai.

Prat madang dep hkra garai n-galu kaba ai Asia hte Africa mung ni hta mung masa a majaw shada rim hkat, htawng sharawng hkat, sat hkat re ai hpe mu lu na re.

Moi prat Inglik Asuya ni Asia hte Africa mung ni hpe adip arip rai up sha nga ai aten hta. Inglik a mayam prat na lawt lu hkra mung masa amu galaw gunhpai shakut lai wa sai. India mung na Mahatma Gandhi rawng hkrum ai 10 ning hkam sha lai wa masai.

1914 ning India mung shanglawt lu ai hpang shawng na Wungyi Choke gaw, Pandit Jawaharlal NeRu rai nga ai.

Dai hte maren South Africa mung e, shan chyang African masha ni hpe shan hpraw Inglik ni adip arip rai, up hkang ai kaw na lawt lu hkra, galaw ningli lai wa sai African National Congress ngu ai mung masa hpung a ningbaw ningla Nelson Mandela gaw htawng 27 ning tup rawng kau nu ai. Htawng na pru wa n htawm, mung masa matut galaw nna, 1994 ning hta South Africa mung, shanglawt lu ai hte maren nnan na Thamada aya hta Nelson Mandela hpe lata lang tawn sai rai.

Mung hpawm Myen mung shanglaw t lu kra, mung masa amu gunhpai shakut lai wa sai Bochoke Aung San, hpang jahtum asak sum hkra galaw lai mat wa sai hpe anhte myit dum nga ga ai.

Num ni mung masa amu gunhpai lai wa sai ni hta na, England mung e Mrs. Margaret Thatcher Wungyi Choke aya hpe 11 ning tup galaw gunhpai lai wa sai. Dai hte maren Pakistan mung e, Miss Bhutto Wungyi Choke aya hpe 2 lang ngu na du hkra galaw nga ai. Bai Bangladesh mung e Miss Zia mung Wungyi Choke galaw nga ai. Srilanka mung e Miss Bandara. Neiki, Thamada, Kanu Mrs. Bandara Neiki mahtang Wungyi Choke galaw nga ai hpe mu lu nga ai.

Hkistan nawku hpung a matu tinang a hkum hpe Karai wa kaw ap nawng nna, amu gunhpai ai hte, mung hte amyu a matu, galu kaba nga mai hkra, yaw shada let madu a hkum shan asak hpe ap nawng nna, mung masa amu hpe galaw gunhpai ai gaw, maren sha rai nga ai. Langai gaw, Wenyi a matu, kaga langai gaw, mung a matu amyu a matu re ai lam sha shai nga ai, ngu ga hpung dim dat nngai law.

Source; Du Wa Wabaw Zau Rip a num htet ga.