DU KABA LAHPAI NAW SENG A LABAU (DAW-5)

 

1ST BATTALION KACHIN RIFLE HPAW HPANG SAI


1945 January shata hta Tang Hpre yang kaw Kachin Levy dap na hpyen du hpyen la ni hpe kahkyin la nna tsi rung kaw tsi jep ai lam galaw saga ai. Asak kaba ai ni hte, hkamja lam hta tang ndep ai ni ka-ang hkup daram hpe nta de bai wa shangun kau ga ai. Htap htuk ai ramma marai 2000 daram hte No. 1 Jinghpaw Dap ngu shamying let hpaw hpang dat saga ai.

Jinghpaw dap hpaw ai kaw woi awn hpareng ya ai shanhpraw du marai 8 daram rai ma ai. Jinghpaw du ni gaw, Lahpai Naw Seng, Nhpan Naw, Kareng Naw, Kareng Tang, Zung Kwi, Gang Di, Adi, Ting Bawm, Sumdu Mai, Shi Hkun Naw, Pauhkang Naw, Nding Naw, Sayaw Lum, Sang Dawng Hkin, Shingran Tang ni rai ma ai. Ndai No. 1 Jinghpaw dap gaw. No. 2 mungkan majan ngut mahka e Myenmung bum nga masha ni hku nna shawng nnan hpaw dat ai hpyen dap rai nna, ngai mung dai kaw Naw Seng hte rau shang lawm sai.

Japan majan ngut nna Myenmung kaw hpyen dap bai hpaw shachying mat wa na matu English hte myit hkrum hkat ai gaw, hpyen la 5200, shingnan hpyen la (reserve force) 3000, hpyen du 200, shingnan du 200 hte hpaw hpang na matu re. Dai ga sadi hta hkan nna 1945 htum wa maga de dap dung No. 1, 2, 3, 4, 5, 6 du hkra hpaw dat masai. Dap dung 2 gaw, Kayin amyu hte kaga amyu ni hpe hpaw ya ai dap re. No. 4 dap dung gaw Gorahka amyu ni a hpyen hpung hpaw ya ai re. Dap Nu bai hpaw ai kaw nshang lawm lu ai Japan ninghkap ai dap kaw lawm wa yu sai ni hpe Japan ninghkap dap daju kaw nna, Mungchying Myitrum Hpung (Pyitu Yebaw Party) ngu shamying let matut shamu shamawt lam galaw ma ai. No. 2 Jinghpaw Dap (2nd Battalion Kachin Rifle) hte No. 3 Jinghpaw dap ni mung hpaw shabawn dat masai. Jinghpaw amyu ni law malawng shang lawm ai "Mungsin dap (UMP) hpe mung hpaw dat masai. Majan ngut mat ai hte anhte a dap gaw Mu Se, Kyu Hkuk, Pang Sai hkan e shara jahkrat nna nga nga saga ai.

1946 ning hta England kaw galaw ai Padang Manau kaw No. 1 Jinghpaw dap a kasa hku nna marai 5 sa lawm na matu shana dat ma ai. Dai shaloi English du ni marai 4 hte Jinghpaw gaw marai langai sha lata shalawm ma ai. Kaja sha nga yang Jinghpaw dap a kasa re majaw Jinghpaw gaw marai 4 daram hta Naw Seng zawn re ai share ninghkring hpe shalawm let, English gaw marai langai lawm yang htap htuk na re nga nna dinglun wa masai. Naw Seng mung ndai lam English du ni hpe adan aleng nan tsun nu ai. Ndai zawn rai dinglun ai majaw English du ni gaw Naw Seng a ntsa e nju ndawng pawt nga masai. Naw Seng hpe arawng aya sharawt ya ging tim nsharawt ya ai hta n-ga, grau pu ba na shara kaw hkrai bungli shangun mat wa masai. Hpyen ma ni hpe myawk, motar sinat kaba zawn re ai laknak kaba ni hte gap gasat shaman sharin ai lit ni hpe lang hte lang matut sharin shangun ma ai. Ndai zawn re ai ta tut mahkrum madup ni a majaw, Naw Seng gaw sinat kaji kaba myu hkum gap ai kaw ladu lai nna grai ding ai hku chye gap wa sai. Dai majaw English ni gaw shi hpe gan dang sha ai nga yang, lam shagu hta grau ram wa hkra shatsam garum dat ai hku rai mat masai.

1946 June shata laman Naw Seng gaw Mingaladon kaw madang tsaw ai hpyen hpaji ni hpe sa sharin achyin la nga ai ten hta, ngai gaw Meikthala hpyen hpaji jawng kaw sa sharin nngai. 1947 ning hta anhte No. 1 Jinghpaw dap ni gaw May Myo de htawt mat wa saga ai. Ndai shara nnan kaw hpyen hpung ni a matu nga shara ram daw kaja ai hku lajang ya ma ai. Naw Seng gaw C company commander hku lit la nna, ngai hpe gaw D company commander lit gun shangun ma ai.

Myenmung gaw, Japan uphkang ai kaw na lawt lu ai hte English a uphkang ai npu de bai shang mat sai. Myen ni gaw English a lata kaw na bai lawt lu na matu shakut nga ma ai hte maren, English ni mung Myenmung hpe matut up hkang mat wa lu na matu shakut nga ma ai. BDA dap gaw hpang jahtum e Japan hpe ninghkap ai majaw mungmasha ni kaw na madi shadaw la ai hpe hkam la lu ma ai. Dai majaw mungmasha ni gaw English hpe ninghkap na matu BDA hpe matut madi shadaw ma ai. 1946 January 20 ya shani Japan hpe ninghkap ai hpung daju kaw nna shawng nnan lang hku mungdan ting zuphpawng galaw let English hpe ninghkap na matu ndau shabra ma ai. Aung San mung bum nga masha ni rai nga ai Wunpawng, Hkang, Kayin, Arakan, Sam zawn re ai amyu ni ahkum ara myit hkrum ai Munghpawm Myenmung jawm gaw sharawt la na matu hkan jasu hkaw tsun hkawm ai.

Mungmasa la ni hta langai hte langai a lapran e ningmu nbung hkat ai lam amyu myu pru wa ai majaw mungmasa party shagu hta dumbru dumbra byin wa magang sai. 1946 February 22 ya shani Suthpawm Party Ginjaw zuphpawng galaw ai shaloi dang rang hkat ai hkan e hpung lahkawng byin mat nna, Takhin Soe gaw dawng hkawn hkyeng party nga nna hpaw la mat wa sai. July shata praw 6 ya shani Takhin Than Htun gaw HP.S.P.L. kaw nna pru nhtawm, Suthpawm party (Communist party) a magam bungli ni sha galaw mat sai. 1946 September 20 ya shani Aung San matsun ai npu e Sam mung rawt malan hpung hpe woi awn na matu marai 12 hte hpaw hpang dat ma ai. 1947 April 6 ya shani marai 17 lawm ai Karen National Union (KNU) hpe hpaw dat nna, dai shata 16 ya shani hta Saw Ba U Gyi woi awn ai Karen National Defence Organization (KNDO) hpe matut hpaw ma ai. HP.S.P.L. party mung, Ngang Grin HP.S.P.L. hte San Seng HP.S.P.L. party nga nna hpung lahkawng garan mat masai.


MYENMUNG AHKAW AHKANG GALAI SAI

1947 January 27 ya shani Aung San hte British Asuya (Attlee) gaw Myenmung hpe neutral tara lang ai "Lapran Raplai Asuya" gaw sharawt na matu sadi myit hkrum lam galaw ma ai. Mungdan Uphkang Rapdaw hpe dai shaning April shata hpe hpang jahtum tawn nna lata shajin let, hpyen dap ni mung, lata hkrum ai asuya a lata kaw ap ya na matu daw dan manu ai. Aung San gaw bum nga masha ni myit hkrum lawm na matu ahkyak ai hpe chye ai majaw ndai ga sadi galaw ngut ai hte Wunpawng, Hkang, Karenni, Sam hte Arakan masha kaba ni hpe hkrum let, hka garan pru nna awmdawm ahkaw ahkang lu ai asuya gaw sharawt na matu tang madun tawn ai hpe pat shingdang kau ya let, Wunpawng, Arakan, Sam, Hkang, Mon ni yawng shang lawm ai Munghpawm Myenmung gaw sharawt na matu myit hkrum shajang hkra ladat shaw la lu ai majaw, 1947 February 12 ya shani Pinlung zuphpawng kaw myit hkrum ai lam ga sadi jawm jaw masai.

1947 May 19 ya shani, Mungdan Npawt Nhpang Up Hkang na tara (constitution) jawm ka lajang na matu daw dan myit hkrum nna, ndai lam hpe dai shata praw 24 ya shani e shagrin la na matu myit hkrum tawn lu masai. Aung San woi awn galaw mat wa ai hpe British ni a matu tsang hpa rai wa ai majaw, shanhte tek jum lu ai Galung U Saw hpe mungdan ningbaw shatai lu na matu 1947 July 19 ya shani zuphpawng galaw nga ai ten kaw Aung San hpe gyam sat kau masai. Masha nkau a ningmu hku rai yang, Aung San gaw mungdan ningbaw tai wa ai shaloi bum nga masha ni hpe ahkaw ahkang nau jaw kau na hpe nra sharawng ma ai majaw shanhte shada sat hkat ai re nga nna ka tawn ai hpe mung mu lu nga ai.

Aung San si ai hpang U Nu gaw HP.S.P.L. a Tingnyang Up lit la nna 1947 October 17 ya kaw England e Nu-Attlee ga sadi myit hkrum lam galaw sai hte maren, Myenmung gaw 1948 January 4 ya shani e British a lata kaw na shanglawt lu wa sai. Dai shani kaw nna U Nu gaw Myenmung a Hkringmang Daju byin tai wa nna Gen. Ne Win gaw Gen. Smith Dun a shara kaw Myenmung hpyen dap yawng hpe up hkang ai Commander-In-Chief byin tai wa sai.

 

Source; DU KABA LAHPAI NAW SENG LABAU LAIKA, WUNZUP RAWT JAT HPUNG, BANGKOK, THAILAND