(3) LANG NA WUNPAWNG AMYU SHAYI MASAT NINGHTOI SHATSAM MUNGGA

KNET; 19 August 2007

Wunpawng amyu shayi ni a matu wunli lu, wun dan tu, mali kaja ninghtoi kaba hta, Mungkan jut shara shagu e chyam bra nga ai Wunpawng amyu shayi ni yawng, ngwi pyaw hkamja nga mu ga ngu, shawng n nan akyu hpyi dat n ngai.

Ngai tut nawng tsaw ra kamhpa nga ai Wunpawng amyu shayi kanau kasha ni yawng hpang de Wunpawng Amyu Shayi Hpung hpaw hpang wa ai 29 ning hpring nna 30 ning de shang ai (3) lang ngu na Wunpawng Amyu Shayi Masat Ninghtoi du ai hte shada shatsam n gun jaw hkat ai mungga kadun mi ka shagun kumhpa dat lu n ngai majaw, Karai Kasang a chyeju hpe shakawn n ngai law.

1. Dai ni na ninghtoi gaw Wunpawng amyu sha a ginru ginsa labau hta garai nnga yu ai, Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung Ginjaw Komiti gaw 1978 ning August shata (19) ya shani Wunpawng amyu shayi hpung hpe hpaw ninghtan dat ya ai (29) ning hpring (30) ning de shang nna (3) lang na Wunpawng Amyu Shayi Masat Ninghtoi kaba nan rai nga mali ai law.

2. Ndai Wunpawng amyu shayi hpung hpe n nan hpaw hpang wa ai daw hta majan ten re majaw grak lagra re bungli ni n lu galaw ga ai. 1994 ning hta Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung Ginjaw Komiti hte Munghpawm Myen Mungdan Hpyen Asuya gaw 2 maga rau sha shawang a myit kaba hte myit hkrum n na gap hkat ai lam hpe, shazim ai hpang daw kaw nna she, amyu shayi ni galaw mai ai, galaw lu ai bungli rai nga ai mare kahtawng buga a rawt jat su hprang lam, kashu kasha ni hpe shakung shapan ai bungli hte, amyu shayi komiti hpaw shagreng let Sinpraw Sinna hte Dingdung Dingda Ginwang Ginjaw shagu de gawan katsan ai lam ni hpe woi awn galaw awng dang lu nga saga ai re.

3. Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung Ginjaw Komiti kaw nna, woi awn jasat sa wa ai kata, anhte amyu shayi hpung komiti tsang hte tsang myu shayi ni yawng gaw madat mara lam nga nga na hte myit hkrum gahkyin gumdin let, shingdip lahkrip ra ra shakut shaja ga ai majaw, magam bungli ni ram ram awng dang nga saga ai re. Dai majaw, myu shayi komiti tsang hte tsang hte Myu Shayi kanau kasha ni yawng hpe ndai shara kaw nna, na chying wa shakawn shagrau dat nngai law.

4. Dai rai nna Wunpawng amyu shayi komiti tsang shagu hte myu shayi kanau kasha ni e... myu shayi hpung nnan hpaw hpang wa ai a yaw shada lam rai nga ai, amyu shayi ni a ahkaw ahkang hkrat sum taw nga ai hpe, sharawt shatsaw la na, ngu ai madung re. Dai majaw Maigan Amyu Shayi ni a rawt jat ai lam, shinggyim ahkaw ahkang dam lada ai lam ni hpe yu la, na la ai rai nna, anhte Wunpawng amyu shayi ni mung, dinghku kata e sha ayup akup n mai nga saga ai; myitsu myitrawt ai hte grau grau shakut ra saga ai. La ni lu la ai ahkaw ahkang hpe, anhte num ni mung maren mara lu la na matu, anhte nan grai shakut sharawt la ra ga ai; hpyi nna lu la mai ai ahkaw ahkang n re, anhte shayi sha ni nan dai ahkaw ahkang hpe lu la na matu hpaji grai naw hka-ja la yang she dai ahkaw ahkang hpe lu la na rai nga ga ai majaw,

(a) Laika hpaji chye ai shayi sha ni tai hkra shakut ra ga ai.

(b) Tara masa lam hpe hka-ja ra ga ai.

(c) Mung masa lam hpe hka-ja ra ga ai.

(d) Sut masa madang hka-ja shakut ra ga ai.

(e) Hkam kaja asak galu lam, kashu kasha shaprat bau maka lam ni hka-ja ra nga ga ai.

(f) Nga sat nga sa madang hka-ja shatsaw la ra saga ai.

(g) Dinghku kata na num ni a ahkaw ahkang hpe gaw gap shatsaw na lam ni rai nga mali ai.

Ndai lahta na lam ni gaw anhte wuhpung uhpawng e Num ni hte La ni ahkaw ahkang n bung la nga ai hpe ya dai ni anhte ni a prat ban kaw nna, anhte nan shakut la ra nga ga ai hpe myu shayi shagu myitdum hprang let, lapu zawn zai rawng ra saga ai re.

5. Ndai Amyu Shayi bungli ngu ai gaw shabri shabrai sha ai bungli nre, ap nawng ai bungli she re majaw, dinghku kan bau bungli hte mare buga shinggim ganawn mazum lam, hpawng shingra ni hta shang lawm ra, tinang a makam masham lam hta mung, shakut ap nawng ra ai.

Htunghking magam bungli hte, ja gumhpraw tam ai bungli ni kyin dik nga ai kaw nna aten jaw let, tinang hta rawng ai machye machyang shaw ap nawng gun hpai ai ni rai nga ga ai. Ning rai shakut shaja ap nawng ai ten ni hta kalang lang grai yak hkak ai ten, pu ba ai ten, makau grupyin kaw nna jahpoi jahpyak hkrum ai lam ni zawn re hte, myitdaw myit hten na zawn re ten ni mung, nga na ga ai. Bai nna anhte amyu shayi galaw ai hpe kade e mung, n mu ya ai zawn re ni, tang madun yang ahkyak n la ya ai zawn re lam ni, ja gumhpraw gaw n lu rai nna yak ginchyum chyat ai ten ni grai nga na re. Dai zawn re ten hta Karai Kasang hpe Akyu Hpyi n gun la nna, myit marai n den shaja la ai hte tinang nga ai shara hta tinang nan woi awn lu ai atsam nga wa hkra n rai lu tim, ngai nan ndai amyu shayi bungli hpe n shang galaw n mai sai, nye a lit nan rai nga sai ngu myit la nna anhte myu shayi ni yawng gaw hpang de n htingnut ai sha shawng de she lahkam sa wa ga ngu n gun jaw shatsam dat n ngai law.

6. Myu Shayi Hpung grau nna n gun ja rawt jat awng dang lu na matu, Wunpawng Mungdan e shanu nga ai myu baw sang shagu na myu shayi ni hpe, amyu ru sai n gin hka, makam masham n lata, matsan lu su n gin hka ai sha, yawng hpe woi awn zinlum gahkyin gumdin ginlawm la ai hte myit mang jahkrum nna, komiti tsang hte tsang mahkri shawn shawn, ladat jaw jaw woi awn let ningbaw ningla ni matsun ai hku hkan nang hkan sa ga. Maigan htingbu mungdan na myu shayi ni hte matut mahkai lata gindun la nna shada hpaji la rai shakut ap nawng woi awn mat wa yang, Wunpawng amyu shayi hpung gaw n gun ja rawt galu kaba wa ai Wunpawng amyu shayi uhpung kaba tai wa na re. Wunpawng myu sha ni a sari sadang hpe sharawt shatsaw lu ai uhpung tai nna, mungkan e dan dawng nhtawm hpaji hparat chye chyang kung kyang ai hte ladat jaw jaw woi awn sa wa lu ai, ngang kang ai uhpung uhpawng kaba byin tai walu hkra shakut shaja sa wa ga ngu matut shatsam nngai law.

7. Hpang jahtum hku nna ngai tut nawng tsawra kam hpa nga ai Wunpawng amyu shayi komit tsang hte tsang yawng hte, Mungkan jut shagu nga bra chyam hkawm nga ai Wunpawng myu shayi yawng gaw amyu a kanu ajet tai, mungdan a kanu majing rai, makam kri dung ai kanu tai nna, hpawt hpra ni na ningbaw ningla, amyu a kahpu kawa, hpu awn kaja, hpaji chye ai kashu kasha law law hpe shangai shaprat shapan lu ai kanu ni, amyu shayi ni rai u ga ngu, myit mada let, Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung Ginjaw Komiti a woi awn ningla ai kata, Wunpawng Mungdan amyu shayi hpung ginjaw komiti kaw nna, woi awn sa wa ai lam hta, myit hkrum myit rum ai hte, shada da madat mara let, Wunpawng Amyu Shayi Hpung ngu ai prat ban hte ban matut grin nga let, grau grau nna, madi shadaw lu ai, Wunpawng amyu shayi hpung kaba byin tai wa lu u ga myit mada kam hpa let, (3) lang na nye a myu shayi masat ninghtoi mungga hpe ndai hte hte hpungdim da nngai law.

                 Hpaure Hkan Ja

               Ningbaw

                Wunpawng Mungdan Amyu Shayi Hpung Ginjaw